ATP là gì? Vì sao ATP lại quan trọng với người tập thể hình?

Mai Phương

Đối với những người tập thể hình, việc duy trì chế độ ăn uống và bổ sung các chất cần thiết cho cơ thể là điều vô cùng quan trọng. Sau khi tập luyện phù hợp, cơ bắp của bạn cần được chăm sóc để có thể giữ được sự săn chắc và tránh chấn thương. Trong giới gymer có truyền tai nhau một loại hợp chất ATP nuôi dưỡng cơ bắp. Vậy ATP là gì và vai trò của nó ra sao? Hãy cùng Beleza tìm hiểu nhé!

ATP là gì?

ATP là viết tắt của cụm từ Adenosine Triphosphate. Đây là một hợp chất giàu năng lượng tổng hợp ở tất cả các tế bào của động vật có vú. Đương nhiên có cả con người. ATP trong cơ thể sẽ chuyển hóa thành nhiều chất, trong đó có nhóm: ADP (Andenozin Diphotphat), 1 nhóm photphat vô cơ và giải phóng 12K calo năng lượng tự do. Do đó, ATP cần thiết cho cơ bắp và các tế bào hoạt động một cách bình thường. 

Quá trình chuyển hóa ATP trong cơ thể diễn ra khá phức tạp. Bằng một cách nào đó, khi cơ bắp rơi vào tình trạng căng cứng, thì cơ thể sẽ tự động tìm kiếm ATP để sử dụng. Cơ bắp càng hoạt động mạnh thì ATP cần tiêu tốn càng nhiều. Tuy nhiên, lượng ATP trong một bó cơ không nhiều, chỉ đủ để sử dụng khoảng 3 -5 giây. Để duy trì và phát triển cơ bắp, ATP trong cơ thể luôn phải được phục hồi đầy đủ.

Tương tự phân hủy, quá trình phục hồi ATP cũng là một hoạt động phức tạp của cơ thể. 

ATP trong cơ thể được tạo ra như thế nào?

Hợp chất ATP trong cơ thể được tổng hợp bằng hai con đường: yếm khí (không có sự tham gia của oxy) và hiếu khí (có sự tham gia của oxy).

ATP với vai trò quan trọng là duy trì hoạt động của các cơ bắp trong cơ thể được tổng hợp bằng 3 hệ thống sinh hóa khác nhau. Nhưng chúng lại hoạt động cùng nhau theo từng giai đoạn. Đó là hệ năng lượng phosphagen, hệ axit Glycogen-Lactic và hệ năng lượng oxy. Theo tên gọi, đương nhiên chỉ có hệ năng lượng oxy là hệ hiếu khí.

 

Mức độ tham gia của 3 hệ năng lượng trên phụ thuộc vào: công suất và thời gian co cơ, điều kiện hoạt động của cơ và mức độ cung cấp oxy cho cơ thể.

Sơ đồ tổng hợp ATP

1. Hệ Photphagen

Như đã nói ở trên, trong mỗi bó cơ chỉ chứa được rất ít ATP. Chúng hoàn toàn không đủ khả năng duy trì hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, trong mỗi tế bào cơ lại có chứa một hợp chất photphate năng lượng cao gọi là Creatine Photphate. Hợp chất giúp chuyển hóa ADP trở lại thành ATP.

Khi tế bào chuyển hóa ATP thành ADP, ngay lập tức phosphagen tái tổng hợp ATP ngược trở lại để tạo ra năng lượng cho các cơ hoạt động. Đó là lý do hệ năng lượng này còn được gọi với cái tên ATP-CP.  

Vì quá trình tái tổng hợp ATP diễn ra vô cùng nhanh chóng, nên Photphagen đươc coi là hệ cung cấp năng lượng nhanh nhất cho cơ thể. Nó có công suất lớn gấp 3 lần hệ Lactic và gấp 4 lần hệ Oxy. Do đó nó đảm nhận vai trò cung cấp năng lượng cho cơ bắp đang hoạt động ở cường độ cao. (các hoạt động thể thao, khiêng vác nặng nhọc) Tuy nhiên hệ này chỉ có khả năng cung cấp năng lượng chỉ trong 8-10 giây. Các hoạt động lâu hơn cần phải có sự tham gia của các hệ năng lượng khác. 

2. Hệ Axit Glycogen-Lactic

Thông qua hoạt động ăn uống hằng ngày, cơ thể luôn được tiếp nhận và dự trữ một lượng lớn glycogen – một chuỗi các phân tử glucose. Tế bào cơ sẽ sử dụng khả năng của mình để tạo ra ATP và axit lactic từ glycogen. Quá trình này cần có một chuỗi các phản ứng hóa học đi kèm. Do đó nó tạo ra hợp chất ATP chậm hơn so với hệ Photphagen, thường trong khoảng 90 giây. 

Hệ Axit Glycogen-Lactic bắt đầu hoạt động cùng lúc với các cơ và đạt được công suất lớn nhất sau 30 – 40 giây. Nó đảm nhận vai trò quyết định trong việc cung cấp năng lượng cho các hoạt động kéo dài từ 20 giây đến vài phút.

Tuy nhiên, dù cơ co đến mức tối đa, sự phân giải glycogen trong tế bào cũng chỉ dừng lại ở mức độ nhất định. Để đảm bảo cho hoạt động của các cơ quan khác, glycogen dùng để sinh ra ATP không vượt quá 25% lượng dự trữ. Do đó, khả năng cung cấp năng lượng cho cơ của hệ Glycogen-Lactic cũng bị hạn chế. Mặt khác, axit lactic được sinh ra chính là nguyên nhân khiến các cơ nhanh chóng mỏi mệt. 

3. Hệ năng lượng oxy

Hệ năng lượng oxy sử dụng 2 dưỡng chất chính: đường và chất béo nhằm cung cấp đầy đủ năng lượng cho hoạt động căng cứng cơ bắp.

Trong quá trình oxy hóa đường, axit lactic được sản sinh ra sẽ tiếp tục bị oxy hóa thành khí CO2 và nước. Dung lượng của hệ oxy hóa đường này tùy thuộc và lượng glycogen tích trữ ở cơ bắp và gan.

Quá trình oxy hóa chất béo sẽ sản sinh ra nhiều năng lượng hơn oxy hóa đường. Lượng mỡ tích tụ trong cơ thể thường rất lớn, khoảng 10-30% khối lượng cơ thể. Đó chính là lý do cơ thể hoàn toàn có đủ năng lượng để hoạt động liên tục trong nhiều ngày liền.

Tốc độ đường và chất béo bị oxy hóa phụ thuộc gần như hoàn toàn vào công suất của của các hoạt động cơ bắp khi được cung cấp đầy đủ khí oxy. Công suất hoạt động càng lớn, tỉ lệ oxy hóa đường càng diễn ra nhiều hơn. Ngược lại, công suất nhỏ thì tỉ lệ oxy hóa chất béo sẽ mạnh mẽ hơn.

Nguồn gốc năng lượng ATP
Bảng tóm tắt nguồn gốc năng lượng hoạt động của cơ thể

Vai trò của ATP đối với người tập thể hình là gì?

– Quá trình thủy phân ATP giải phóng năng lượng cho hầu hết các hoạt động trong cơ thể, bao gồm cả vận chuyển chất, dẫn truyền xung thần kinh, tổng hợp protein. Như vậy chúng giúp cho cơ bắp săn chắc và hoạt động hiệu quả hơn.

– Người tập thể hình với các bài tập chuyên nghiệp phải sử dụng tất cả các cơ cho hoạt động tập luyện của mình. Quá trình hoạt động mạnh này của các cơ, đặc biệt là cơ tim và cơ xương, tiêu tốn năng lượng vô cùng lớn. Do đó tất cả các tế bào cơ thể phải huy động ATP tối đa.

– Biết được ATP là gì, chúng được tổng hợp và sử dụng ra sao, cung cấp năng lượng như thế nào sẽ giúp người tập thể hình cũng ước lượng được khoảng thời gian để tập luyện hiệu quả, lâu mệt mỏi và dẻo hai hơn. Bên cạnh đó các gymer hoàn toàn có thể cây dựng chế độ ăn hợp lý để bổ sung các chất cần thiết đối với việc tổng hợp ATP.

"Thả tim" bài viết này

Chia sẻ

Bình luận

TIN MỚI NHẤT
0 0
Lee Min Ho với kiểu tóc gây thương nhớ trong The Heirs

Kiểu Tóc Layer Nam Được Toàn Thế Giới Mê Mệt Ra Sao?

Các bạn nữ thường được xem là “phái điệu”, chỉ vì phái nữ thì thường rất thích diện đồ đẹp và chăm chút cho bản thân. Nhưng dường như đó chỉ là chuyện quá khứ. Các bạn nam ngày nay cũng đầu tư cho làm đẹp chẳng kém gì phái nữ. Đơn cử như...

0 0
Miếng dán mí

Tất Tần Tật Về Các “Chiêu Trò” Kích Mí: Từ 1 Hóa 2

Tuy những anh chàng, cô nàng có mắt 1 mí thì cũng rất đáng yêu đấy, nhưng chuẩn của cái đẹp vẫn là mắt 2 mí to tròn, đáng yêu cơ. Vì vậy, một số nàng đang sở hữu đôi mắt 1 mí hoặc mí lót mới ngày đêm lo nghĩ đến chuyện đi kích mí. Nhưng phương pháp...

0 0
Chọn size áo ngực phù hợp

Chọn Size Áo Ngực Phù Hợp – Phòng Tránh Nguy Cơ Ung Thư

Người ta thường nói rằng: “Hãy đưa cho phụ nữ 1 đôi giày phù hợp, cô ấy có thể chinh phục cả thế giới”. Thế nhưng thật ra thì chọn size áo ngực phù hợp còn quan trọng hơn cả size giày. Một chiếc áo ngực tốt sẽ làm cho người phụ nữ thoải...

0 0
Chiếc váy gợi nhớ đền yếm đào truyền thống

Tết Này, Mặc Gì Về Mừng Tuổi Ông Bà Là Hợp Nhất?

Những bộ đồ chất chơi, ngầu lòi đã mặc quanh năm rồi. Tết nay về thăm ông bà, thiết nghĩ nàng cũng nên đóng vai con hiền, cháu thảo, ăn mặc đáng yêu 1 bữa cho ông bà vui chứ nhỉ. Mà đừng vội nói là chỉ có những bộ đồ già “năm căn cú đế”...

0 0
Vaseline thực chất là 1 sản phẩm của quá trình tinh chế dầu hỏa

Dưỡng Môi Bằng Vaseline – Tại Sao Không, Tại Sao Nên?

Nếu như bạn sở hữu làn môi thường xuyên bị khô tróc, hẳn bạn sẽ nghĩ đến chuyện dưỡng ẩm cho làn môi của mình. Ngoài các loại mặt nạ ngủ cho môi, son dưỡng môi, bạn còn có thể chọn 1 lựa chọn 1 lựa chọn khác hợp túi tiền hơn, dễ sử dụng và sử dụng...

Review