ATP là gì? Vì sao ATP lại quan trọng với người tập thể hình?

Mai Phương

Đối với những người tập thể hình, việc duy trì chế độ ăn uống và bổ sung các chất cần thiết cho cơ thể là điều vô cùng quan trọng. Sau khi tập luyện phù hợp, cơ bắp của bạn cần được chăm sóc để có thể giữ được sự săn chắc và tránh chấn thương. Trong giới gymer có truyền tai nhau một loại hợp chất ATP nuôi dưỡng cơ bắp. Vậy ATP là gì và vai trò của nó ra sao? Hãy cùng Beleza tìm hiểu nhé!

ATP là gì?

ATP là viết tắt của cụm từ Adenosine Triphosphate. Đây là một hợp chất giàu năng lượng tổng hợp ở tất cả các tế bào của động vật có vú. Đương nhiên có cả con người. ATP trong cơ thể sẽ chuyển hóa thành nhiều chất, trong đó có nhóm: ADP (Andenozin Diphotphat), 1 nhóm photphat vô cơ và giải phóng 12K calo năng lượng tự do. Do đó, ATP cần thiết cho cơ bắp và các tế bào hoạt động một cách bình thường. 

Quá trình chuyển hóa ATP trong cơ thể diễn ra khá phức tạp. Bằng một cách nào đó, khi cơ bắp rơi vào tình trạng căng cứng, thì cơ thể sẽ tự động tìm kiếm ATP để sử dụng. Cơ bắp càng hoạt động mạnh thì ATP cần tiêu tốn càng nhiều. Tuy nhiên, lượng ATP trong một bó cơ không nhiều, chỉ đủ để sử dụng khoảng 3 -5 giây. Để duy trì và phát triển cơ bắp, ATP trong cơ thể luôn phải được phục hồi đầy đủ.

Tương tự phân hủy, quá trình phục hồi ATP cũng là một hoạt động phức tạp của cơ thể. 

ATP trong cơ thể được tạo ra như thế nào?

Hợp chất ATP trong cơ thể được tổng hợp bằng hai con đường: yếm khí (không có sự tham gia của oxy) và hiếu khí (có sự tham gia của oxy).

ATP với vai trò quan trọng là duy trì hoạt động của các cơ bắp trong cơ thể được tổng hợp bằng 3 hệ thống sinh hóa khác nhau. Nhưng chúng lại hoạt động cùng nhau theo từng giai đoạn. Đó là hệ năng lượng phosphagen, hệ axit Glycogen-Lactic và hệ năng lượng oxy. Theo tên gọi, đương nhiên chỉ có hệ năng lượng oxy là hệ hiếu khí.

 

Mức độ tham gia của 3 hệ năng lượng trên phụ thuộc vào: công suất và thời gian co cơ, điều kiện hoạt động của cơ và mức độ cung cấp oxy cho cơ thể.

Sơ đồ tổng hợp ATP

1. Hệ Photphagen

Như đã nói ở trên, trong mỗi bó cơ chỉ chứa được rất ít ATP. Chúng hoàn toàn không đủ khả năng duy trì hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, trong mỗi tế bào cơ lại có chứa một hợp chất photphate năng lượng cao gọi là Creatine Photphate. Hợp chất giúp chuyển hóa ADP trở lại thành ATP.

Khi tế bào chuyển hóa ATP thành ADP, ngay lập tức phosphagen tái tổng hợp ATP ngược trở lại để tạo ra năng lượng cho các cơ hoạt động. Đó là lý do hệ năng lượng này còn được gọi với cái tên ATP-CP.  

Vì quá trình tái tổng hợp ATP diễn ra vô cùng nhanh chóng, nên Photphagen đươc coi là hệ cung cấp năng lượng nhanh nhất cho cơ thể. Nó có công suất lớn gấp 3 lần hệ Lactic và gấp 4 lần hệ Oxy. Do đó nó đảm nhận vai trò cung cấp năng lượng cho cơ bắp đang hoạt động ở cường độ cao. (các hoạt động thể thao, khiêng vác nặng nhọc) Tuy nhiên hệ này chỉ có khả năng cung cấp năng lượng chỉ trong 8-10 giây. Các hoạt động lâu hơn cần phải có sự tham gia của các hệ năng lượng khác. 

2. Hệ Axit Glycogen-Lactic

Thông qua hoạt động ăn uống hằng ngày, cơ thể luôn được tiếp nhận và dự trữ một lượng lớn glycogen – một chuỗi các phân tử glucose. Tế bào cơ sẽ sử dụng khả năng của mình để tạo ra ATP và axit lactic từ glycogen. Quá trình này cần có một chuỗi các phản ứng hóa học đi kèm. Do đó nó tạo ra hợp chất ATP chậm hơn so với hệ Photphagen, thường trong khoảng 90 giây. 

Hệ Axit Glycogen-Lactic bắt đầu hoạt động cùng lúc với các cơ và đạt được công suất lớn nhất sau 30 – 40 giây. Nó đảm nhận vai trò quyết định trong việc cung cấp năng lượng cho các hoạt động kéo dài từ 20 giây đến vài phút.

Tuy nhiên, dù cơ co đến mức tối đa, sự phân giải glycogen trong tế bào cũng chỉ dừng lại ở mức độ nhất định. Để đảm bảo cho hoạt động của các cơ quan khác, glycogen dùng để sinh ra ATP không vượt quá 25% lượng dự trữ. Do đó, khả năng cung cấp năng lượng cho cơ của hệ Glycogen-Lactic cũng bị hạn chế. Mặt khác, axit lactic được sinh ra chính là nguyên nhân khiến các cơ nhanh chóng mỏi mệt. 

3. Hệ năng lượng oxy

Hệ năng lượng oxy sử dụng 2 dưỡng chất chính: đường và chất béo nhằm cung cấp đầy đủ năng lượng cho hoạt động căng cứng cơ bắp.

Trong quá trình oxy hóa đường, axit lactic được sản sinh ra sẽ tiếp tục bị oxy hóa thành khí CO2 và nước. Dung lượng của hệ oxy hóa đường này tùy thuộc và lượng glycogen tích trữ ở cơ bắp và gan.

Quá trình oxy hóa chất béo sẽ sản sinh ra nhiều năng lượng hơn oxy hóa đường. Lượng mỡ tích tụ trong cơ thể thường rất lớn, khoảng 10-30% khối lượng cơ thể. Đó chính là lý do cơ thể hoàn toàn có đủ năng lượng để hoạt động liên tục trong nhiều ngày liền.

Tốc độ đường và chất béo bị oxy hóa phụ thuộc gần như hoàn toàn vào công suất của của các hoạt động cơ bắp khi được cung cấp đầy đủ khí oxy. Công suất hoạt động càng lớn, tỉ lệ oxy hóa đường càng diễn ra nhiều hơn. Ngược lại, công suất nhỏ thì tỉ lệ oxy hóa chất béo sẽ mạnh mẽ hơn.

Nguồn gốc năng lượng ATP
Bảng tóm tắt nguồn gốc năng lượng hoạt động của cơ thể

Vai trò của ATP đối với người tập thể hình là gì?

– Quá trình thủy phân ATP giải phóng năng lượng cho hầu hết các hoạt động trong cơ thể, bao gồm cả vận chuyển chất, dẫn truyền xung thần kinh, tổng hợp protein. Như vậy chúng giúp cho cơ bắp săn chắc và hoạt động hiệu quả hơn.

– Người tập thể hình với các bài tập chuyên nghiệp phải sử dụng tất cả các cơ cho hoạt động tập luyện của mình. Quá trình hoạt động mạnh này của các cơ, đặc biệt là cơ tim và cơ xương, tiêu tốn năng lượng vô cùng lớn. Do đó tất cả các tế bào cơ thể phải huy động ATP tối đa.

– Biết được ATP là gì, chúng được tổng hợp và sử dụng ra sao, cung cấp năng lượng như thế nào sẽ giúp người tập thể hình cũng ước lượng được khoảng thời gian để tập luyện hiệu quả, lâu mệt mỏi và dẻo hai hơn. Bên cạnh đó các gymer hoàn toàn có thể cây dựng chế độ ăn hợp lý để bổ sung các chất cần thiết đối với việc tổng hợp ATP.

"Thả tim" bài viết này

Chia sẻ

Bình luận

TIN MỚI NHẤT
0 0

Những Thỏi Son Có SPF Giá Hạt Dẻ Mà Bạn Chưa Biết

Các nàng thường chỉ chú trọng thoa kem chống nắng bảo vệ cho da mà lại quên môi của mình cũng cần được bảo vệ. Ngoài chuyện chăm chỉ chống nắng cho da thì các nàng nhớ trang bị thêm những thỏi son dưỡng có khả năng chống nắng để môi luôn hồng hào...

0 0
Mặt nạ dưỡng trắng da làm từ đu đủ

Cách Làm Mặt Nạ Trắng Da Từ Đu Đủ Cực Kỳ Hiệu Quả

Da mặt rất cần được bổ sung các dưỡng chất sau một ngày dài tiếp xúc với khói bụi. Beleza sẽ chia sẻ cho các bạn cách làm mặt nạ trắng da từ đu đủ giúp tiết kiệm chi phí mà lại vừa cực kì an toàn. Đối với những bánh bèo “biết tuốt” về routine chăm...

0 0
5 Nguyên Tắc Chọn Nước Hoa Dành Cho Nam Giới

5 Nguyên Tắc Chọn Nước Hoa Dành Cho Nam Giới

Chọn loại nước hoa thể hiện sự nam tính, mạnh mẽ không phải là chuyện đơn giản. Một bộ trang phục được coi là đẹp khi phù hợp với hoàn cảnh, tính cách và lối sống thì nước hoa cũng vậy. Để chọn được mùi hương nước hoa dành cho nam giới bạn cần chú ý...

0 0
Kem chống nắng trang điểm cho mùa hè

4 Loại Kem Chống Nắng Trang Điểm Vi Vu Cùng Hè

“Nhanh – gọn – nhẹ” luôn là tiêu chí 3 chuẩn luôn được ưu tiên cho những chuyến du ngoạn. Thế nên,dù việc dưỡng da là vô cùng cần thiết nhưng tất nhiên cũng phải đáp ứng tiêu chí này, đặc biệt là trong dịp hè nắng nóng. 4 loại kem chống nắng trang...

0 0
sáng da bằng chanh tươi

3 Cách Làm Sáng Da Bằng Chanh Tươi Mà Bạn Nên Thử

Nếu nói chanh là một loại quả “đa-zi-năng” thì bạn có tin hay không? Không chỉ là thức uống giải khát, chanh còn là một “bài thuốc quý” giúp làm sáng da nữa đó. Khi nói đến thực phẩm làm sáng da, hãy nghĩ ngay đến chanh tươi Hiện nay, các chuyên gia...

Review